ضریب انبساط سنگهای مرمریت، تراورتن و گرانیت و علت شکستن سنگ در سرما
اگر بخواهیم خیلی خلاصه بگوییم، در بیشتر موارد سرما بهتنهایی سنگ را نمیشکند؛ بلکه آبِ نفوذ کرده به منافذ و ترکها با یخ زدن، باعث ترکخوردگی و شکست میشود.
مقایسه ضریب انبساط مواد رایج
مقادیر زیر تقریبی هستند و با نوع دقیق ماده و بافت آن تغییر میکنند:
- مرمریت: حدود ۴ تا ۷ ×10⁻⁶ /°C
- گرانیت: حدود ۷ تا ۹ ×10⁻⁶ /°C
- تراورتن: حدود ۶ تا ۱۰ ×10⁻⁶ /°C
- آهن: حدود ۱۱ تا ۱۲ ×10⁻⁶ /°C
- ملات سیمان: حدود ۱۸ تا ۲۰ ×10⁻⁶ /°C در حالت اشباع
- آب هنگام یخ زدن: حدود ۹٪ افزایش حجم
چه زمانی سرما باعث شکستن سنگ میشود؟
وقتی سنگ منافذ باز یا ترکهای ریز داشته باشد و آب وارد آن شود، با افت دما آب یخ میزند و فشار داخلی ایجاد میکند. اگر این فشار از مقاومت کششی سنگ بیشتر شود، ترکها رشد میکنند.
این اتفاق بیشتر در شرایط زیر دیده میشود:
- سنگ اشباع از آب باشد.
- چرخههای یخزدگی و ذوب تکرار شوند.
- درزگیری و نصب ضعیف انجام شده باشد.
- سنگ دارای ترکهای ریز یا بافت خیلی متخلخل باشد.
کدام سنگها در سرما حساسترند؟
بهطور کلی سنگهای متخلخلتر مثل بعضی انواع تراورتن در برابر نفوذ آب حساسترند. گرانیت معمولاً مقاومت خوبی دارد، اما کیفیت بافت و میزان ترک هم مهم است. مرمریت هم در صورتی که جذب آب یا ریزترک داشته باشد میتواند در اقلیم سرد آسیب ببیند.
راهکارهای مهم برای مناطق سردسیر
- انتخاب سنگ با جذب آب پایینتر و بافت سالم
- اجرای درست شیببندی برای جلوگیری از ماندگاری آب
- استفاده از ملات و بندکشی مناسب و بدون حفره
- درزگیری اصولی محل اتصالها
- پرهیز از نصب سنگ آسیبدیده یا ترکدار
- تمیزکاری و نگهداری دورهای برای کاهش نفوذ آب
اگر سنگ برای نمای بیرونی یا مناطق سردسیر انتخاب میکنید، مهمترین معیار فقط نام سنگ نیست؛ جذب آب، تراکم، سلامت بافت و کیفیت نصب هم تعیینکنندهاند. برای مشاوره و استعلام، با فروشگاه سنگ برلیان قم تماس بگیرید.
